Το « Κ » της πρώτης βοήθειας | Katerini News | Ειδήσεις Κατερίνη

Καθημερινά ερχόμαστε αντιμέτωποι με μικροτραυματισμούς τους οποίους αν δεν προσέξουμε αρκετά θα μας απασχολήσουν περισσότερο από όσο τους «αξίζει». Τέτοιοι τραυματισμοί είναι συνήθως οι μυοσκελετικοί, όπως τα διαστρέμματα, οι θλάσεις μυών ή συνδέσμων, τα χτυπήματα κ.α. Σημαντικό είναι λοιπόν να γνωρίζουμε τι πρέπει να κάνουμε από το πρώτο λεπτό του τραυματισμού, περιορίζοντας τη βλάβη και δημιουργώντας τις συνθήκες για γρηγορότερη αποκατάσταση.

Ένας εύκολος τρόπος να θυμόμαστε τις ενέργειες της άμεσης αντιμετώπισης είναι το πρωτόκολλο Κ.Α.Π.Α. που αποτελεί το ακρωνύμιο των λέξεων Κρύο, Ανάρροπη θέση, Περίδεση, Ανάπαυση. Το Κ.Α.Π.Α. είναι χρήσιμο τις πρώτες 72 ώρες του τραυματισμού (κατά την διάρκεια της οξείας φάσης) καθώς επίσης και σε χρόνιες παθήσεις στις οποίες υπάρχει φλεγμονή (οίδημα, πόνος κατά την ξεκούραση, πόνος τις πρώτες ώρες της ημέρας). 

Η διάρκεια της πρώιμης φάσης αντιμετώπισης εξαρτάται από τον τύπο και τη βαρύτητα του τραυματισμού. Μέτριας σοβαρότητας τραυματισμοί με μικρή αιμορραγία και οίδημα ανταποκρίνονται γρηγορότερα στο κρύο, την ανύψωση και την περίδεση σε σύγκριση με τους πιο σοβαρούς. Μικρότερης βαρύτητας τραυματισμοί (1ου βαθμού) μπορεί να χρειαστούν μόνο για 24 ώρες Κ.Α.Π.Α. Πάντως το μεγαλύτερο μέρος της αιμορραγίας σταματά μεταξύ της πρώτης και της τρίτης ημέρας από το συμβάν.

Κ.Α.Π.Α.

Κρυοθεραπεία. Εφαρμόζουμε την κρυοθεραπεία συνήθως χρησιμοποιώντας ψυχρά επιθέματα, παγάκια, παγοκύστες, κρύο νερό κλπ. Τοποθετούμε το κρύο πάνω στον τραυματισμό ή τον πόνο για 10 με 15 λεπτά ανάλογα με την περιοχή. Για τις πρώτες 6 ώρες κρυώνουμε κάθε ώρα, ενώ στη συνέχεια ανά 2 με 3 ώρες. 

Με το κρύο προκαλείται αγγειοσύσπαση, η οποία έχει σαν αποτέλεσμα τον μετριασμό της οξείας αντίδρασης του τραυματισμού, ελάττωση του οιδήματος και της αιμορραγίας, περιορισμό του πόνου, της φλεγμονής και του μυϊκού σπασμού.

Ανάρροπη θέση. Τοποθετούμε το πάσχον μέλος λίγο ψηλότερα από το επίπεδο της καρδιάς. Για παράδειγμα αν πρόκειται για ένα διάστρεμμα της ποδοκνημικής άρθρωσης, ξαπλώνουμε ακουμπώντας το πόδι μας σε μαξιλάρι.

Η ανύψωση του τραυματισμένου τμήματος, πάνω από το επίπεδο της καρδιάς, ελαττώνει την ένταση της αιμορραγίας λόγω της ελεγχόμενης αιματικής ροής και αυξάνει την ικανότητα φλεβικής και λεμφικής απορρόφησης από την τραυματισμένη περιοχή.

Περίδεση. Δένουμε με έναν ελαστικό επίδεσμο την περιοχή του τραυματισμού σχετικά σφιχτά και αφαιρούμε την περίδεση μόνο για την κρυοθεραπεία. Κατά τη διάρκεια του ύπνου τη χαλαρώνουμε. Προσοχή όμως! Σε περίπτωση που παρατηρήσουμε αλλαγή χρώματος της περιοχής, τσιμπήματα ή μουδιάσματα χαλαρώνουμε ή αφαιρούμε εντελώς την περίδεση.

Η περίδεση αυξάνει την εξωτερική πίεση των ιστών. Η πίεση καθυστερεί τη ροή των κυτταρικών υγρών στην τραυματισμένη περιοχή και αποτρέπει το εκτεταμένο οίδημα.

Ανάπαυση- Ακινητοποίηση. Κάνουμε διάλειμμα από οποιαδήποτε δραστηριότητα μπορεί να προκαλέσει μεγαλύτερη βλάβη. Συνήθως ο πόνος από μόνος του μας οδηγεί στο τι επιτρέπεται και τι όχι κατά τη φάση της ανάπαυσης. Όταν ο τραυματισμός μας το απαιτεί, μπορεί να χρειαστεί μερική ή ολική ακινητοποίηση. Εργαλεία όπως πατερίτσες ή νάρθηκες είναι πιθανό να μας φανούν χρήσιμα στη φάση αυτή.

Η ανάπαυση ή ο περιορισμός της κίνησης προστατεύουν από υποτροπές και επιπλέον μηχανικούς τραυματισμούς. Η ανάπαυση είναι απαραίτητη όταν υπάρχει οξεία φλεγμονώδης αντίδραση, αλλά προσοχή γιατί μεγάλα διαστήματα ακινητοποίησης και ανάπαυσης μπορεί να οδηγήσουν σε δυσκαμψίες και μόνιμες μυϊκές συσπάσεις.

Συνοψίζοντας

Η κατάλληλη αντιμετώπιση στις πρώτες 24-72 ώρες, έχει σημαντική επίδραση στην έκταση του τραυματισμού μας. Όσο πιο εκτεταμένες οι αλλαγές, τόσο περισσότερος χρόνος χρειάζεται για τον έλεγχο του πόνου και την επάνοδο της λειτουργίας στο φυσιολογικό. Είναι καλά τεκμηριωμένο ότι η μεγάλης διάρκειας ακινητοποίηση και το οίδημα, μπορεί να οδηγήσουν σε ατροφία των μυών, δυσκαμψία των αρθρώσεων και προοδευτική απώλεια της ελαστικότητας των συνδέσμων. Στόχος της πρώιμης αντιμετώπισης είναι να ελαττωθεί η οξεία αντίδραση στον τραυματισμό, έτσι ώστε η φάση της επούλωσης να αρχίσει όσο το δυνατόν γρηγορότερα. Το πρωτόκολλο Κ.Α.Π.Α. είναι ο καλύτερος σύμμαχος στη «μάχη» αυτή!

Χοντολίδης Πάνος

Φυσικοθεραπευτής (MSc PT)